Tygron voor verbetering van de ruimtelijke ordening in de provincie Utrecht

Maarten van Helden is senior adviseur duurzame ontwikkeling bij de Provincie Utrecht en werkt dagelijks met het Tygron Geodesign Platform. In een interview met Tygron deelt hij inzichten over de verbeteringen die het Platform heeft aangebracht in zijn werkprocessen, de reacties binnen de gemeenten op de software en de samenwerking tussen Tygron en de Provincie Utrecht om nieuwe, op maat gemaakte functionaliteiten te creëren die de bruikbaarheid van het Platform verbeteren.

Voordelen van het Tygron Platform
Volgens van Helden bracht de inpassing van het Tygron Platform in de werkprocessen van de provincie een gunstige verandering in de ontwikkeling van ruimtelijke plannen met zich mee. Het grote voordeel van de tool zijn de visualisatiemogelijkheden van de software. De tool kan een gekozen tweedimensionaal gebied op de kaart omzetten in een driedimensionaal interactief model. Het kan worden toegepast op elk gebied en de gebruiker heeft direct toegang tot meerdere informatielagen (overlays) die over de wijk of het gebied kunnen worden getekend. Zonder de software moet elke voorgestelde wijziging van het gebied eerst worden berekend en vervolgens moet een nieuwe kaart worden getekend. Dit vertraagt het besluitvormingsproces omdat het tekenen van dergelijke plannen en het maken van de berekeningen dagen kan duren. Het Tygron Platform maakt het echter mogelijk om wijzigingen in het plan aan te brengen en de gevolgen daarvan voor het gebied vrijwel direct te beoordelen. Op die manier kan tijd en moeite worden bespaard en kan het besluitvormings- en planningsproces worden versneld.

Tygron voor de provincie Utrecht

Bij de Provincie Utrecht helpt de Tygron software van Helden en zijn team bij het ontwikkelen van kwaliteitsscores voor verschillende aspecten van het milieu. Zaken als geluidsoverlast, luchtvervuiling, energie en bodemkwaliteit krijgen een score van 1 tot 10 die de stedenbouwkundigen inzicht geeft in de stand van zaken van deze aspecten in de huidige situatie. De scores worden automatisch berekend door de Tygron software, maar de betekenis achter de getalswaarden wordt bepaald door Van Helden en een team van specialisten die expertise hebben in verschillende domeinen die verband houden met de stedenbouw. Om het plan goed te keuren moeten alle indicatoren boven de 6 liggen. Volgens Van Helden is de provincie niet tevreden met plannen die net boven het wettelijke minimum scoren. De adviseurs richten zich niet op wat er mag, maar proberen te onderzoeken welke oplossingen de best mogelijke gezondheid en leefomstandigheden voor de mensen kunnen garanderen. Als bepaalde scores niet bevredigend zijn, kan de gebruiker in het platform verschillende acties ondernemen die de situatie mogelijk kunnen verbeteren en testen welke invloed zij op het gebied zullen hebben door het uitvoeren van een simulatie. Omdat elke beslissing invloed heeft op de andere aspecten van de omgeving, moet volgens Van Helden elke kwestie en elke keuze worden besproken door meerdere specialisten die betrokken zijn bij het maken van de stedenbouwkundige plannen. Hoewel sommige scores niet objectief meetbaar zijn, dragen ze bij aan de discussie omdat ze het besproken onderwerp in context plaatsen en de planners een gevoel van perspectief geven.

Samenwerken met Tygron om maatwerk te leveren

In de samenwerking met het Tygron Platform doen van Helden en zijn team vaak een beroep op de hulp van de GIS-afdeling binnen de Provincie Utrecht, die met haar expertise op het gebied van Geo-data helpt bij het vertalen van de kaarten naar de software en het maken van op maat gemaakte rekenmodellen. Volgens Van Helden is er, zelfs met de hulp van de GIS-afdeling bij het ontwikkelen van maatwerkoplossingen die aansluiten bij de behoeften van zijn team, behoefte aan gedachtewisseling tussen zijn team en Tygron, omdat er vaak specialistische functies moeten worden ontwikkeld om de software zijn projecten te laten ondersteunen. Van Helden, zijn team en de GIS-afdeling zijn met Tygron en de developers bij Tygron voortdurend in gesprek over hoe de software kan worden aangepast en verbeterd en welke functionaliteiten kunnen worden toegevoegd om aan de behoeften van de gebruikers te voldoen.

Reacties op de software binnen gemeenten

Door het gebruik van het Tygron Platform door meerdere projecten binnen de Provincie Utrecht en in diverse Nederlandse gemeenten hebben Van Helden en zijn team veel inzicht gekregen in hoe de medewerkers van overheidsorganisaties op de software reageren. De visualisatie-eigenschappen van het platform roepen positieve reacties op bij de gebruikers en zorgen ervoor dat zij snel vertrouwen krijgen in gevisualiseerde informatie. Het is gebruikelijk dat de gebruikers vaak onder de indruk zijn van het realistische beeld dat door de software wordt gegenereerd en niet altijd de scores en resultaten die door de software worden voorspeld in twijfel trekken. Hoewel niet iedereen nadenkt over de berekeningen die door de tool worden uitgevoerd en de gegevens die in de software worden ingevoerd, is er een aanzienlijk aantal gebruikers dat goede en interessante vragen stelt over de werking van de tool.  Volgens de observaties van van Helden is het Platform een tool die de discussie bevordert en door de kwestie in relatie tot andere aspecten van het gebied te laten zien, context geeft aan het besproken probleem en de specialisten motiveert om samen te werken en te debatteren. 

Advies geven aan kleinere gemeenten

Vanuit de ervaring van van Helden en zijn team heeft het advies dat zij geven aan stedenbouwkundigen in eerste instantie invloed op het plan, maar omdat zij slechts korte tijd aan het project kunnen deelnemen, kunnen de plannen zich in een andere richting ontwikkelen dan de geadviseerde richting. Zoals Van Helden aangeeft is het lastig om kennis binnen de organisatie te houden, omdat sommige kleine gemeenten beperkt toegang hebben tot adviseurs met expertise in de Tygron software. Hij stelt dat de beste resultaten worden bereikt wanneer het Tygron Platform in het begin van het project wordt opgenomen in het planningsproces. Het halverwege wijzigen van ruimtelijke plannen leidt meestal tot hoge kosten.

Kijken naar de toekomst

Van Helden noemt in het interview een aantal mogelijke toepassingen van het Platform die in de nabije toekomst wellicht vaker zullen voorkomen. Volgens hem worden er op dit moment weinig sociale gegevens gebruikt door de provincie bij het werken met het Platform. De provincie heeft de beschikking over sociale basisgegevens zoals de informatie over de werkgelegenheid en het inkomen van het gebied, maar het is moeilijk te combineren met de ruimtelijke ordening. Het is daarom nog niet de focus tijdens het werken met de software. Van Helden geeft echter wel aan dat het in de toekomst wellicht meer geïntegreerd zal worden. Een andere mogelijke toepassing van de software die in het licht van de Omgevingswet bijzonder relevant is, is het gebruik van het Platform als Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) dat de burgers kan informeren over de ruimtelijke wetten en kan helpen bij de communicatie over stedenbouwkundige plannen.

Gerelateerd artikel:

https://www.tygron.com/en/2018/07/17/provincie-utrecht-gebruikt-tygron-platform-voor-omgevingswet/