Student use case: Leidse universiteitsstudenten voor een groenere Hoefkade

De Haagse Hoefkadebuurt heeft net als veel andere stedelijke gebieden in tijden van klimaatverandering te maken met het probleem van oververhitting en overstromingen. In opdracht van de Gemeente Den Haag hebben studenten van de Universiteit Leiden via het Tygron Platform onderzocht hoe de inpassing van groen en klimaatadaptatiemaatregelen de hitte en wateroverlast in de wijk kan verminderen.

Studenten: Annemiek de Looze, Veerle Cannemeijer, Jos van der Sterre, Max van Beek Studie: Area Studies in the Netherlands – Minor Sustainable Development CML Universiteit Leiden In opdracht van de Gemeente Den Haag.

Sinds de afgelopen jaren worden stedelijke gebieden steeds vaker geconfronteerd met de gevolgen van de opwarming van de aarde. Om de negatieve gevolgen van een veranderend klimaat tegen te gaan, zijn gemeenten voortdurend op zoek naar innovatieve oplossingen om de leefbaarheid van stedelijke gebieden te verbeteren. Een van die gebieden is de Hoefkade in Den Haag, die in de zomermaanden te lijden heeft gehad van hittestress en overstromingen na hevige regenval. Om een oplossing te vinden voor deze problemen heeft de gemeente Den Haag studenten van de Universiteit Leiden die lid zijn van ECOnsultancy gevraagd om hen te helpen bij de herontwikkeling van het gebied. In hun project hebben de studenten onderzocht hoe de inpassing van groen en klimaatadaptatiemaatregelen de hitte en wateroverlast van de Hoefkade kan verminderen.

Hiervoor ontwikkelden de studenten vijf verschillende scenario’s: de huidige situatie, het volledig groene scenario, het huidige herontwikkelingsplan en twee groenere alternatieven. Voor al deze scenario’s heeft de groep gebruik gemaakt van het Tygron Geodesign Platform om de effecten van de inpassing van groen op overstromingen en warmte te testen. In de uitgevoerde testen van de scenario’s hebben de studenten gebruik gemaakt van de warmtestressoverlay en de wateroverlay die in het Platform is geïntegreerd. Om te meten hoe de situatie is veranderd in de gespeelde scenario’s is gebruik gemaakt van een aantal indicatoren zoals een aangepaste versie van de hittestressindicator, waterindicator en de parkeerruimteindicator.

“Het is heel leuk hoe een conceptueel iets als een scenario door Tygron toch een stuk concreter wordt, waardoor het voor de studenten een stuk meer gaat leven.” Dr. Benjamin Sprecher – Universiteit Leiden.

Uit de testen in de Tygron software konden de leerlingen concluderen dat de huidige plannen voor de Hoefkade al effectief zijn en de warmte tot 5,2oC zullen reduceren. Door de groene scenario’s te simuleren, kwamen ze erachter dat het toevoegen van nog meer groen de warmte alleen maar zal verminderen met een extra 0,1oC. De tests met het Tygron Platform hebben aangetoond dat van alle groene maatregelen, bomen het meest effectief zijn in het verminderen van de temperatuur. Hoewel groen de perfecte oplossing bleek te zijn in het verminderen van de warmte, heeft het het probleem van de overstroming niet voldoende gereduceerd. De testen in het Platform hielpen de studenten erachter te komen dat een effectieve oplossing voor een overstroming zou kunnen bestaan uit wateropslagtanks en waterdoorlatende stenen.

Tygron Geodesign Platform. Simulatie van de waterstanden na twee uur regen voor scenario 0.

In aanvulling op de testen die met behulp van het Tygron Platform zijn uitgevoerd, heeft de groep een aantal gesprekken gevoerd met de lokale medewerkers en bewoners van Hoefkade. Een van de grootste zorgen van de lokale bevolking was het gebrek aan groen in het gebied. De meeste geïnterviewden waren het erover eens dat het toevoegen van groen aan het gebied de leefbaarheid van de buurt zou vergroten en zou helpen bij het probleem van de hoge temperaturen in de zomermaanden. Tot de oplossingen die het meest door de burgers werden gesuggereerd, behoorden de geveltuinen, groene daken en bloemenmanden die aan lantaarns hingen.

“Tygron heeft ons project echt tot leven gebracht. Het was heel interessant om direct de gevolgen van onze ideeën in het programma te kunnen zien. Met Tygron konden we heel concrete scenario’s maken en dat gaf ons project veel meerwaarde. We hopen dan ook dat de gemeente iets met onze bevindingen kan doen om zo de Hoefkade een stukje mooier en duurzamer te maken.” Annemiek de Looze & Veerle Cannemeijer – auteurs van het project

Door verschillende herontwikkelingsscenario’s voor het gebied te maken en deze met behulp van het Tygron Platform te testen, hebben de studenten een aantal mogelijke oplossingen voor de gemeente kunnen maken. Op basis van wetenschappelijke literatuur en interviews met de
lokale bevolking hebben zij aanbevelingen voor de gemeente gedaan die aansluiten bij de behoeften en wensen van de Hoefkadegemeenschap.

“Het werk wat de studenten hebben gedaan is niet zozeer alleen voor de Hoefkade van belang maar voor heel Den Haag. Het resultaat wat de studenten hebben laten zien voor de Hoefkade is een startpunt voor iets wat veel verder gaat dan alleen een straat.” Harko Pilot – Gemeente Den Haag