Wateroverlast in een wijk laat zich niet altijd vangen in gemeentelijke kaarten en modellen. Bewoners kunnen jarenlang met natte kelders, schimmel en water in huis kampen, terwijl de officiële gegevens geen probleem laten zien. Juist daar ligt de uitdaging bij klimaatbestendig herinrichten. Lokale kennis combineren met technische analyses en betrokken partijen bij elkaar brengen.

Klimaat
Ivo Tanis van Buro Regen&Water en Govert ter Mors van Ingenieursbureau Amsterdam laten zien hoe die aanpak in Amsterdam-Noord werkt.
Van bewonerssignaal naar gedeeld inzicht
De aanpak begon in Vogeldorp, waar bewoners de hulp van Buro Regen&Water inschakelden. De buurt kampt met wateroverlast, maar kreeg bij de gemeente moeilijk gehoor. De bestaande kaarten wezen de wijk niet aan als aandachtsgebied. Dat kwam onder meer doordat de gemeentelijke modellen uitgingen van algemene aannames over de grondwaterstand. “Terwijl die bewoners dus een heel dossier aan het opbouwen waren met water dat vanaf de straat het huis inliep en grondwater dat omhoogkwam. Eindeloos veel problematiek,” aldus Ter Mors. “Maar vanuit de gemeente gezien, op de computer dus, was er met die buurten niks aan de hand!”
De bewoners hadden zelf al veel informatie verzameld, waaronder grondwateronderzoek en foto’s van wateroverlast na zware buien. Tanis en Ter Mors zagen daarin aanleiding om de kennis van bewoners, gemeente en andere partijen samen te brengen. Buro Regen&Water trad op als klimaatintermediair, een onafhankelijke schakel tussen de publieke en private partijen. “Uiteindelijk hadden we alle partijen bij elkaar, de bewoners, het stadsdeel, stadwerken en waternet. Het begon wat gespannen, maar het was een inhoudelijk goed gesprek,” vertelt Ter Mors over een van de eerste gezamenlijke gesprekken.
Modellen toetsen aan de praktijk
De werkwijze bestaat uit zes stappen: problemen ophalen, modelleren, controleren, oplossingen onderzoeken, samen beslissen en uitvoeren. Voor de analyse worden verschillende gegevens en modellen gecombineerd. Tygron brengt onder meer informatie over het maaiveld samen en maakt de effecten van maatregelen inzichtelijk. Voor grondwater en riolering worden aanvullende modellen gebruikt, zoals MODFLOW en InfoWorks ICM.
Een belangrijk onderdeel is het controleren van de modeluitkomsten bij bewoners. Klopt het beeld dat uit de berekeningen naar voren komt met wat mensen daadwerkelijk ervaren? In Vogeldorp vergeleken de onderzoekers de gemodelleerde knelpunten met de foto’s die bewoners na regenbuien hadden gemaakt. Die kwamen nauwkeurig overeen. “Je moet als intermediair niet zeggen: jullie hebben wateroverlast. Nee, je gaat met elkaar het gesprek aan en je geeft hun ook erkenning,” aldus Tanis.

Onderzoek en samenwerking
Die manier van werken helpt om vertrouwen op te bouwen. Bewoners werden vanaf het begin betrokken en konden via een website de problemen bij hun eigen woning melden en foto's toevoegen. Maar daar houdt het niet op, benadrukt Tanis: “We moesten onze antennes scherp houden om te zorgen dat we niet te snel gingen en dat de bewoners er continu bij betrokken waren.”
In Vogeldorp leidde de samenwerking tot concrete maatregelen. Zo zijn lijngoten aangelegd om regenwater af te voeren. Ook zijn op enkele plekken openingen gemaakt in een verhoogde strook langs het water, zodat regenwater niet langer in de wijk bleef staan. De combinatie van onderzoek en samenwerking hielp bovendien om extra geld voor maatregelen in de openbare ruimte te vinden.

Zoeken naar alternatieven
In Disteldorp bleek de situatie complexer. Het rioolstelsel maakte het moeilijker om wateroverlast op dezelfde manier aan te pakken. Met InfoWorks ICM zijn verschillende oplossingen doorgerekend, waaronder een verdiepte groenstrook, waterberging op een plein en een grotere afvoer richting het kanaal. Ook is gekeken naar een schelpenbuffer die regenwater opvangt en zuivert voordat het naar oppervlaktewater of diepere bodemlagen wordt afgevoerd.
Niet elke maatregel bleek voldoende om het probleem op te lossen. Juist daarom is het belangrijk om alternatieven samen te onderzoeken en de uitkomsten begrijpelijk te presenteren. “Dat is waar Tygron heel goed in werkt, want met onze gezamenlijke informatie kunnen we de situatie naar allebei de kanten weergeven en er aanpassingen op maken,” aldus Ter Mors. “Op basis van onze adviezen zijn er ook daadwerkelijk maatregelen genomen en er komen nog meerdere maatregelen aan.”
Met zijn allen
De aanpak vraagt tijd, draagvlak en een goede organisatie aan bewonerskant. Maar volgens Tanis werkt het vooral als alle verantwoordelijke partijen samen achter de uitvoering staan. “We zijn al een community en iedereen werkt al met dezelfde bestanden, dus in principe zouden we voor alle problematiek veel meer met elkaar moeten samenwerken. Dat is waar ik heel erg in geloof.”

Govert ter Mors

Ivo Tanis
De presentatie van Ivo Tanis en Govert ter Mos op de CoP 2026: lees verder en kijk terug
Ivo Tanis van Buro Regen&Water en Govert ter Mors van Ingenieursbureau Amsterdam vertelden over deze aanpak tijdens de Tygron Community of Practice 2026.
Meer weten?
Liever de gehele presentatie terugzien? Bekijk die hier op YouTube

